Bureau Waardenburg
Varkensmarkt 9
4101 CK Culemborg
T: 0345 512710
e-mail buwa

Kiezelalgen en archeologie
U bevindt zich hier:

Kiezelalgen in de archeologie

Goede indicatoren voor klimaat, landschap en landgebruik

Reconstructie van leefomgeving

In de archeologie worden verschillende indicatoren gebruikt voor het reconstrueren van de leefomgeving en veranderingen hiervan in de tijd. Vaak worden hiervoor (geo-)fysische en chemische parameters gebruikt. Ook biologische parameters zoals pollen en fossiele resten van kleine ongewervelde dieren (macrofauna) hebben een grote toegevoegde waarde voor landschapsreconstructies en de reconstructie van veranderingen in het klimaat of leefomgeving. 

Diatomeeën (kiezelalgen ofwel kiezelwieren) vormen ook een zeer geschikte proxy voor dezelfde onderzoeksdoelen. Maar deze organismen nog weinig gebruikt in de archeologie. 

Blijvende referenties

Kiezelalgen zijn goede indicatoren voor onder andere saliniteit, voedselrijkdom, organische verontreiniging, pH-voorkeur, tolerantie voor getijdewerking en droogte. Ze zijn goed tot op soort te determineren en kunnen relatief snel en eenvoudig worden bemonsterd. Ze komen in uiteenlopende milieus voor en van de meeste soorten is bekend welk milieu ze prefereren. Hierdoor zijn ze uitermate geschikt als indicator voor veranderingen in het milieu. Preparaten van kiezelalgschaaltjes kunnen niet bederven, het zijn blijvende referenties. 

Welke monsters zijn bruikbaar ?

In principe zijn alle soorten bodemmonsters bruikbaar voor de analyse op kiezelalgen. En niet alleen bodemmonsters kunnen kiezelalgen bevatten, ook bouwmateriaal van natuurlijke oorsprong zoals klei, veen of mergel kunnen diatomeeën bevatten en mogelijk aanwijzingen geven voor de herkomst van het oorspronkelijke materiaal.

Preparatie en analyse

Voorafgaande aan het prepareren en analyseren van de monsters, wordt een waardering uitgevoerd. Bij de waardering wordt een inschatting van de aanwezigheid van diatomeeën en de conditie van de kiezelalgschaaltjes gemaakt.

De bodemmonsters worden zodanig behandeld dat alle organische stoffen uit het monster verdwenen zijn en alleen de kiezelalgschaaltjes over blijven. Van een deel van dit materiaal wordt een preparaat gemaakt voor analyse onder de lichtmicroscoop. De preparaten worden onder de lichtmicroscoop geanalyseerd bij 1000x vergroting. Er worden minimaal 200 schaaltjes geteld. Vervolgens wordt er een beoordeling van de staat van de diatomeeën gemaakt. 

Interpretatie analyseresultaten

Er wordt gekeken naar de aard van het monster en de soortsamenstelling van de preparaten. Op basis van de soortsamenstelling en de ecologische parameters van de soort kan een milieutype worden afgeleid. Voor de interpretatie van de data is ook de context van de monsters van belang. De soortsamenstelling van kiezelalgen in opeenvolgende bodemlagen kunnen meer inzicht geven in de ontwikkeling van een archeologische site.

Contactpersoon: