Bureau Waardenburg
Varkensmarkt 9
4101 CK Culemborg
T: 0345 512710
e-mail buwa

Research on hard substrates in the North Sea
U bevindt zich hier:

Expertise hard substraat in de Noordzee

Duiker onderzoekt Noordzeewrak

In 2013 onderzochten wij het leven in en rond 10 wrakken in de Noordzee. Het is voor het eerst sinds begin jaren negentig dat de biodiversiteit van wrakken onderwerp is van systematisch onderzoek. Kennis over de fauna van harde substraten in de Noordzee behoort al decennia lang tot één van de kern expertises van Bureau Waardenburg.

 

Wrakkenonderzoek 2013

In 2013 heeft Bureau Waardenburg in opdracht van Rijkswaterstaat en DGRW de biodiversiteit van scheepswrakken onderzocht. In een praktijkstudie werden 10 wrakken binnen 75 kilometer van de Nederlandse kust onderzocht door onze mariene biologen en beroepsduikers.

De biodiversiteit van fauna op wrakken

Het rapport geeft bijzondere inzichten in de biodiversiteit en ecologie van wrakken. Zo blijkt dat op 10 wrakken in totaal 165 verschillende diersoorten zijn waargenomen. Hierbij zijn vijf nieuwe soorten voor Nederland. Een totaal van 64 van deze soorten zijn nog nooit eerder waargenomen op wrakken op het NCP. Een wrak bevat gemiddeld 57 diersoorten. Daarnaast zijn 65 van de 165 diersoorten slechts op één wrak waargenomen. Elk wrak bevat duidelijk veel unieke soorten, tot wel 17 op de Tubantia. Hieruit blijkt dat de verschillende wrakken een eigen levensgemeenschap herbergen. 

Wrakken onderzoek jaren negentig

Begin jaren negentig zijn meer dan 20 wrakken systematisch onderzocht in zes verschillende jaren. In deze onderzoeken werdencirca 120 soorten waargenomen rond en op de harde substraten van wrakken. Het belang van kunstmatige harde substraten is recent weer in de belangstelling gekomen door het uitrollen van de Kaderrichtlijn Mariene Strategie.

Windmolens en stenen van de Klaverbank

Onze expertise reikt verder dan het harde substraat van wrakken. De afgelopen jaren onderzochten we onder andere hard substraat gemeenschappen op de Doggersbank, op de Klaverbank, in het eerste Nederlandse windmolenpark op de Noordzee (OWEZ) en op de Borkumse stenen. Recent zijn er verschillende nieuwe publicaties verschenen.

Beroepsduikers en monsters

Onze expertise omvat verschillende onderzoekstechnieken de we gebruiken om de biodiversiteit van harde substraten te ontrafelen. Naast het inzetten van onze beroepsduikers, maken we gebruik van video-, foto- en andere beeldtechniekenen (drop-cam, sonar) en nemen we monsters die we in het lab determineren.

Contactpersoon:

Rapporten:

Lengkeek, W., K. Didderen, M. Dorenbosch, S. Bouma & H.W. Waardenburg, 2013. Biodiversiteit van kunstmatige substraten.  Een inventarisatie van 10 scheepswrakken op het NCP. Rapport 13-226. Bureau Waardenburg, Culemborg. Download

Didderen, K., W. Lengkeek, J.W.P. Coolen & H.W. Waardenburg, 2013. Harde substraten en biodiversiteit. Vooronderzoek naar kunstmatige objecten in de Noordzee (NCP). Rapport 12-181. Bureau Waardenburg, Culemborg.

Lengkeek, W., S. Bouma & H.W. Waardenburg, 2011. Een beschermde status voor wrakken in de Noordzee? Rapport 11-314. Bureau Waardenburg bv, Culemborg. Download

van Moorsel, G.W.N.M., H.W. Waardenburg & J. van der Horst, 1991. Het leven op en rond scheepswrakken en andere harde substraten in de Noordzee (1986 tot en met 1990) een synthese. Rapport 91.19. Bureau Waardenburg bv, Culemborg.

Overige publicaties:

Lengkeek W., J.W.P. Coolen, A. Gittenberger, N. Schrieken 2013. Ecological relevance of ship wrecks in the North sea. Nederlandse Faunischtische Mededelingen 41: 49-58.

Bouma S. & W. Lengkeek 2013. Benthic communities on hard substrates within the first Dutch offshore wind farm (OWEZ). Nederlandse Faunischtische Mededelingen 41: 59-68.

Schrieken, N., A. Gittenberger, J.W.P. Coolen, W. Lengkeek 2013. Marine fauna of hard substrata of the Cleaver bank and Dogger bank. Nederlandse Faunischtische Mededelingen 41: 69-79.

Leewis, R.J., G.W.N.M. van Moorsel & H.W. Waardenburg, 2000. Shipwrecks on the Dutch Continental Shelf as artificial reefs. P 419-433 in: Jensen, Collins & Lockwood (eds.), 2000. Artificial Reefs in European Seas. Kluwer, Dordrecht.

Fauna van een scheepswrak op de Noordzee