Bureau Waardenburg
Varkensmarkt 9
4101 CK Culemborg
T: 0345 512710
e-mail buwa

GPS logger research on cormorants
U bevindt zich hier:

Foerageergedrag van aalscholvers in de Voordelta bestudeerd met GPSloggers

foto Mark Collier
Een voorbeeld van de eerste resultaten; enkele foerageervluchten van twee aalscholvers tijdens de eifase uit de Brede Water-kolonie naar de wateren bij de Tweede Maasvlakte.
Verspreiding van aalscholvers op basis van vliegtuigtellingen 2009-2011; tellingen Bureau Waardenburg - PMR monitoring natuurcompensatie Voordelta, jaarrapport 2011 (Deltares).

In april 2012 zijn wij gestart met het in kaart brengen van de vliegbewegingen en gebiedsgebruik van aalscholvers in de Voordelta met behulp van GPS-loggers.

Deze vogels broeden in het duinmeer het Breede Water in het Natura 2000-gebied Voornes Duin. Hier broeden zo'n 1100 paar aalscholvers die voornamelijk foerageren in het Natura 2000-gebied de Voordelta. We bestuderen hoe de vogels het gebied gebruiken, hoe vaak en waar ze foerageren, wat belangrijke rustplaatsen zijn, wat ze eten en wat het broedsucces is.

Een gecombineerde aanpak van GPSloggers, braakballen verzamelen en vliegtuigtellingen  

In de kolonie zijn 11 aalscholvers gevangen op het nest en uitgerust met GPS-loggers (gefabriceerd door MadeByTheo), die met een tuigje als een soort rugzakje op een vogel bevestigd worden. Net als bij eerdere projecten hebben wij allereerst in gevangenschap uitgetest wat de best passende manier is om een GPSlogger aan te brengen, waarbij de vogel de minst mogelijke last ondervindt. Lees hier de resultaten van deze test in het tijdschrift 'Seabird'. Net zoals eerder bij onze reigerprojecten heeft vogelopvang de Bonte Piet ons daarbij geweldig ondersteund.

Op vaste tijden slaat de logger de actuele positie van de vogel op. Zo kunnen vliegpaden en gebiedsgebruik van deze vogels zeer gedetailleerd in beeld worden gebracht. De gegevens van de zenders worden via een bluetooth-verbinding op afstand uitgelezen wanneer de vogels de broedkolonie bezoeken.

Daarnaast worden ook braakballen in de kolonie verzameld en wordt het broedsucces bepaald. Aan de hand van de niet verteerde botjes van vissen in deze braakballen kan de soortsamenstelling en de grootte van de geconsumeerde vissen in beeld gebracht worden.

Al gedurende een aantal jaren wordt met behulp van tellingen vanuit een vliegtuig de verspreiding en aantallen van aalscholvers foeragerend op zee en rustend op platen in kaart gebracht. 

De gegevens leveren samen een compleet beeld van het gebruik van de Voordelta door aalscholvers.  

Unieke data via de GPSloggers: de zee op maar ook het binnenland in  

We volgen deze aalscholvers het hele broedseizoen, van eind april tot in de nazomer. De eerste resultaten zijn boven verwachting, en zeer interessant doordat we van sommige vogels tot elke twee minuten een GPS-fix krijgen. Dit levert een uniek en niet eerder getoond inzicht in het leven van broedende aalscholvers.

De dieren blijken tot ver op zee te foerageren maar worden ook veelvuldig achter de branding waargenomen en zelfs in poldersloten en havenbekkens. Ook blijkt dat de vogels tijdens de foerageervluchten vaak meerdere keren hun vleugels laten drogen op rustplaatsen alvorens terug te vliegen naar de kolonie. Meestal gebruiken ze hiervoor de stranden, zandplaten en strekdammen langs de kust.

PMR monitoring natuurcompensatie Voordelta

Dit project is onderdeel van een groter onderzoeksproject en wordt uitgevoerd in opdracht van Deltares, met Rijkswaterstaat Waterdienst als voortouwnemer/financier, samen met het Havenbedrijf Rotterdam. Binnen dit project wordt onderzocht wat de effectiviteit is van de natuurcompenserende maatregelen in verband met de aanleg van de Tweede Maasvlakte (PMR monitoring natuurcompensatie Voordelta - PMR NCV). Bij het aalscholveronderzoek wordt samengewerkt met aalscholverspecialisten van DeltaProjectManagement (DPM) en Rijkswaterstaat Waterdienst. Terreinbeheerder Natuurmonumenten verleende toestemming voor het onderzoek, nadat een voortoetsprocedure in het kader van de Natuurbeschermingswet (NBwet) was doorlopen bij de Provincie Zuid-Holland, Directie omgevingsdiensten, Afdeling Vergunningen van Bureau Omgevingsvergunning, Groen en Grondwater. De beheerder van Natuurmonumenten van het Breede Water deelde kennis en verleende assistentie bij het uitkiezen van de beste onderzoekslocaties in de kolonie.

Contactpersonen: