Bureau Waardenburg
Varkensmarkt 9
4101 CK Culemborg
T: 0345 512710
e-mail buwa

Zandwinning Zeeuwse banken
U bevindt zich hier:

Zandwinning op de Zeeuwse banken

Onderzoek naar effecten en de kosten van verschillende varianten

Bij zandwinning in zee moet altijd rekening gehouden worden met de ecologische en aardkundige waarden van de locatie. Samen Arcadis hebben we voor Rijkswaterstaat Noordzee onderzocht wat de effecten zijn van verschillende varianten van zandwinning op de Zeeuwse Banken.

In het project is op grond van bestaande kennis van de Zeeuwse Banken een aantal criteria opgesteld voor de wijze waarop zandwinning kan plaatsvinden in het gebied, rekening houdend met de waarden. Hierbij is uitgegaan van een laag en hoog zandwinvolume. Op grond hiervan zijn vier voorkeursvarianten gedefinieerd waarvoor de kosten zijn berekend, afgezet tegen de huidige manier van winning in het gebied.

Bureau Waardenburg heeft de projectleiding en de beoordeling van de ecologische waarde voor haar rekening genomen, Arcadis de boordeling van de aardkundige waarden. Daarnaast heeft Arcadis kennis over zandwinningstrategieën ingebracht en de kostenberekeningen uitgevoerd.

Ecologische en aardkundige waarden Zeeuwse banken

Het gebied de Zeeuwse Banken bestaat uit zandbanken direct zeewaarts gelegen van de Voordelta. Het geniet geen wettelijke bescherming, maar is wel benoemd als gebied met bijzondere ecologische waarde.

De waarde van de Zeeuwse Banken is vooral gelegen in de morfologische structuur die uniek is op het Nederlands continentaal plat (NCP). Het onderscheidt zich doordat de zandbanken een eenheid vormen met de tussenliggende troggen. De combinatie van zandbanken met zandgolven en megaribbels maken het systeem tot een complex geheel. De Zeeuwse Banken vormen hierdoor een uniek biotoop binnen het habitattype 'Permanent overstroomde zandbanken'. Grootschalige afgraving van toppen kan leiden tot permanente aantasting.

De morfologische complexiteit van de Zeeuwse Banken vertaalt zich echter niet in unieke levensgemeenschappen of soorten. De Zeeuwse Banken zijn relatief arm in bodemfauna als gevolg van de grote dynamiek in het gebied.

Ten opzichte van het offshore NCP lijken de Zeeuwse Banken wel relatief rijk aan vis. De Zeeuwse Banken zijn van belang als doortrekgebied voor anadrome vissoorten. Ten opzichte van het offshore NCP komen ook relatief grote aantallen voor van roodkeelduiker, dwergmeeuw en grote stern voor.

Verder vormt het Zeeuwse Bankencomplex leefgebied van zeehonden en bruinvis. Er zijn geen aanwijzingen voor het voorkomen van persistente hotspots met hogere dichtheden bruinvissen of zeehonden op de Zeeuwse Banken. In vergelijking met het rijkere kustgebied zijn de Zeeuwse Banken van ondergeschikt ecologisch belang voor fauna.

Hoe rekening houden met deze waarden

Op grond van bekende ecologische en aardkundige waarden van de Zeeuwse Banken zijn criteria opgesteld voor de wijze waarop zandwinning kan plaatsvinden in het gebied rekening houdend met de waarden van de Zeeuwse banken:

  1. Winning zo ver mogelijk uit kust. Vogelconcentraties nemen namelijk af naarmate de afstand tot de kust groter wordt.
  2. Winning op de toppen. Troggen zijn waardevoller voor benthos en vis. Daarbij leidt winning op de toppen tot minder slibopwerveling dan winning in de troggen, waardoor de effecten op fauna beperkt worden.
  3. Diepe winning. Bij diepe winning is het oppervlaktebeslag kleiner en daarmee het oppervlakte met benthos en vis dat vernietigd wordt.
  4. Schouwenbank ontzien. Deze bank is aardkundig waardevol.
  5. Gelijkmatige winning (toppen, dalen, flanken) over het hele gebied. Dit om het reliëf van de banken zo veel mogelijk te behouden.

In de rapportage is een tabel opgenomen waarin voor elke variant van zandwinning wordt aangegeven welke waarden gespaard blijven.

Wilt u meer weten, neem dan contact op met Fleur van Vliet.

De Zeeuwse banken: in het groene kader