Bureau Waardenburg
Varkensmarkt 9
4101 CK Culemborg
T: 0345 512710
e-mail buwa

Wet natuurbescherming
U bevindt zich hier:

De Wet natuurbescherming in een notendop

 

Op 1 januari 2017 is de Wet natuurbescherming in werking getreden. Deze wet vervangt de Flora- en faunawet, de Natuurbeschermingswet 1998 en de Boswet.

Wat betekent dat voor uw project of plan met ruimtelijke ingrepen?

Bescherming van Natura 2000-gebieden is nagenoeg gelijk gebleven

De bescherming van de Beschermde natuurmonumenten is vervallen, maar verder is er voor Natura 2000 weinig veranderd. De bescherming van de Natura 2000-gebieden is gebaseerd op internationale verplichtingen. De toetsing onder de Wet natuurbescherming is vergelijkbaar met die onder de Natuurbeschermingswet 1998. 

Bescherming van soorten planten en dieren is veranderd

Zorgplicht

Onder de Wet natuurbescherming geldt, net als voorheen onder de Flora- en faunawet, een zorgplicht voor alle in het wild levende dieren. De zorgplicht houdt in dat u de werkzaamheden  die nadelig kunnen zijn voor dieren en planten, in redelijkheid zo veel mogelijk nalaat of maatregelen neemt om onnodige schade aan dieren en planten te voorkomen.

Wijziging beschermingsregimes van soorten

De Wet natuurbescherming kent drie beschermingsregimes: Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn, Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn en Beschermingsregime andere soorten. 

De eerste twee regimes komen overeen met de Europese richtlijnen. Het laatste regime betreft soorten uit de oude Tabel 1, 2 en 3 (Flora- en faunawet) die niet onder de Europese regelgeving beschermd zijn. Hier is een aantal soorten van de Rode lijst aan toegevoegd, die onder de Flora- en faunawet niet beschermd waren.

Provincies hebben de bevoegdheid om bij provinciale verordening vrijstelling te verlenen voor soorten van het ‘Beschermingsregime andere soorten’. Er is dan geen ontheffing nodig voor werkzaamheden. De beschermde status van deze soorten verschilt dus per provincie.

Een aantal soorten die onder de Flora- en faunawet beschermd waren, zijn onder de Wet natuurbescherming niet meer beschermd. Het gaat onder andere om  aantal soorten planten (orchideeën), insecten en vissen (o.a. kleine modderkruiper en bittervoorn buiten Natura 2000-gebieden). 

Wijziging verbodsbepalingen

De verbodsbepalingen in de Wet natuurbescherming sluiten meer aan op de Europese richtlijnen dan onder de Flora- en faunawet het geval was. Zo is bijvoorbeeld aan het verbod ‘opzettelijk verstoren’ bij soorten van de Vogelrichtlijn toegevoegd: ‘als het van wezenlijke invloed is op de gunstige staat van instandhouding’. Wat de gevolgen zijn van de veranderde formuleringen voor juridische procedures zal moeten blijken.  

Procedure

Onder de Wet natuurbescherming geldt, dat onderzocht moet worden of ruimtelijke ingrepen effect hebben op beschermde soorten, beschermde gebieden en beschermde bosopstanden. Vaak begint dat met een oriënterend onderzoek, een quickscan. Effecten op Natura 2000-gebieden kunnen nog steeds afzonderlijk beoordeeld worden.

Door de integratie van de Natuurbeschermingswet 1998, de Flora- en faunawet en de Boswet is er nog maar één ‘natuurvergunning’ nodig van één bevoegd gezag. De beslistermijn voor aanvragen om vergunning of ontheffing is aangepast en gelijkgetrokken. De termijn om te beslissen op een aanvraag is 13 weken. Deze termijn is door het bevoegd gezag eenmalig te verlengen met 7 weken.

Overgang

In een in 2016 of eerder afgegeven ontheffing (of gedragscode) zijn meestal verplichte maatregelen opgenomen die negatieve effecten op beschermde soorten moeten voorkomen of verzachten. Deze ontheffingen en voorwaarden blijven ook na 2016 gelden, ook als het soorten betreft die dan niet meer beschermd zijn. Mogelijk moet wel aanvullend ontheffing worden aangevraagd voor soorten die vanaf 2017 beschermd zijn of waarvoor een vrijstelling gold maar waarvoor dat vanaf 1 januari 2017 niet meer geldt. 

Gedragscodes blijven als instrument (voor vrijstelling) bestaan. Zij moeten wel opnieuw vastgesteld worden door het ministerie van EZ.

De bescherming van bosopstanden nagenoeg gelijk

De belangrijkste elementen van de Boswet zijn onveranderd overgenomen in de Wet natuurbescherming: de meldingsplicht, de herplantplicht en het kapverbod. Er zijn ook een aantal veranderingen, bijvoorbeeld als het gaat om de eisen aan herplant en de vrijstellingsmogelijkheden. Deze eisen verschillen ook nog eens per provincie. In de Wet natuurbescherming zijn meer uitzonderingen opgenomen op de meld- en herplantplicht. En de meldingsplicht vervalt, als wordt gewerkt met een goedgekeurde gedragscode.

Bevoegd gezag

Vanaf 2017 zijn de bevoegdheden van het rijk (RVO) aan de provincies overgedragen. Zij maken dan de afwegingen voor de vergunningen en ontheffingen. 

Gemeenten hebben een loketfunctie en handhavingstaken. Het is nog steeds mogelijk om een natuurvergunning ‘aan te haken’ bij de omgevingsvergunning, maar dit hoeft niet. 

Tot slot

Zoals uit het bovenstaande blijkt, weten we nog niet tot in detail wat de gevolgen van de Wet natuurbescherming zullen zijn voor de praktijk. Jurisprudentie is er nog niet. Wat u van ons kunt verwachten is dat we de ontwikkelingen op de voet volgen en bij onze advisering de meest recente informatie toepassen. 

Brochure Soortenbescherming bij ruimtelijke ingrepen

In de brochure 'Soortenbescherming bij ruimtelijke ingrepen' van het ministerie van EZ, kunt u meer lezen over de inhoudelijke stappen die nodig zijn bij het aanvragen en toetsen van een ontheffing soortenbescherming. In deze brochure zijn onder andere lijsten met beschermde soorten opgenomen. 

Contactpersoon:

Volledige wettekst Wet natuurbescherming in het Staatsblad van het Koningrijk der Nederlanden (19 januari 2016).
Brochure 'Soortenbescherming bij ruimtelijke ingrepen' (Ministerie EZ). Brochure met lijsten van soorten die beschermd zijn onder de Wet natuurbescherming.
Mercuurwaterjuffer is beschermd vanaf 2017, bruine kikker, veldmuis en haas zijn voorbeelden van algemene soorten die beschermd blijven.
Bescherming van bittervoorn alleen nog binnen Natura 2000. Bijenorchis waterdrieblad, wijngaardslak zijn voorbeelden van soorten die vanaf 2017 geen beschermde status meer hebben.
Bescherming van bittervoorn alleen nog binnen Natura 2000. Bijenorchis waterdrieblad, wijngaardslak zijn voorbeelden van soorten die vanaf 2017 geen beschermde status meer hebben.